Mạc Thiên Tích và chúa Nguyễn

Category: Họ Mạc và Hà Tiên 24 0
Mạc Thiên Tích (1718-1780). Ông là con bà Bùi Thị Lẫm, người Biên Hòa. Bà là người vợ kế của Mạc Cửu (người vợ đầu không có con trai). Mạc Thiên Tích nhủ danh là Tông, còn có tên là Mạc Tứ, tên hiệu là Sĩ Lân,

Nghệ danh là Sĩ Lân Thị. Ông đã chánh thức đổi tên từ Mạc Tứ sang Mạc Thiên Tích. Năm 1735 ông được chú Nguyễn cho nối nghiệp cha, với chức vụ Hà Tiên Trấn Đại Đô Đốc, tước phong là Tông Đức Hầu (do nhũ danh đầu tiên của ông). Vợ ông cũng là một người Việt Nam.

Ông đã giúp chú Nguyễn trong việc phòng giữ vùng Hà Tiên khỏi sự xâm lăng của Thái Lan, Chân Lạp và những nhóm cướp biển và mở mang kinh tế vùng này.

Năm 1756 ông còn thi hành nhiệm vụ của một đặc sứ và giúp chúa Nguyễn mở rộng lãnh thổ miền Cửu Long. Sau khi vua Chân Lạp là Nặc Nguyên thần phục chúa Trịnh, Chúa Nguyễn đã cử Nguyễn Cư Trinh đem binh chinh phạt.

Nặc Nguyên thua chạy đến Hà Tiên xin Mạc Thiên Tích cho tạm cư. Thiên Tích thuyết phục Nặc Nguyên theo về hàng phục chúa Nguyễn. Nặc Nguyên nghe theo. Vua Chân Lạp dâng đất Tầm Bôn (vùng Tân An), và Lôi Lạp (vùng Gò Công) để tạ ơn. Thiên Tích đã đưa Nặc Nguyên trở về ngôi vua Chân Lạp.

Năm sau, Nặc Nguyên chết, hoàng tộc Chân Lạp lại tranh giành ngôi vua, con Nặc Nguyên là Nặc Tôn xin Thiên Tích trợ lực. Thiên Tích, với sự chấp thuận của Võ Vương (Người Đầu Tiên trong dòng họ Nguyễn Hoàng, xưng vương) đã giúp cho Nặc Tôn lên ngôi. Nặc Tôn dâng cho Võ Vương vùng Kam pong luôn, (phía bắc của Hà Tiên). Vùng này có tên Việt Nam là Tầm Phong Long.

“Chú Thích: Tầm Phong Luông hay Tầm Phong Long là một địa danh thuộc Châu Đốc, tiếng khmer: kampong luon, kampong có nghĩa vũng nước, luôn hay luon có nghĩa là vua. Kampong luon có nghĩa là bờ sông có vua đến. Ngày xưa nơi nào vua Chân Lạp ghé ghe (Thuyền) nghĩ ngơi, người Chân Lạp gọi nơi đó là kampong luôn.”

Về địa lý, địa danh Kampong Luôn hay Tầm Phong Long là một vùng rất rộng trải dài từ Vĩnh Long – Sa Đéc đến khỏi Long Xuyên – Châu Đốc, sang đất Kampuchia ngày nay. Như đã nói, vào thế kỷ 18, vua Chân Lạp (Nặc Tôn) dâng vùng đất này cho Việt Nam, vì vậy một vùng đất gần biên giới Việt Nam – Kampuchia có tên là Tầm Phong Long. Sau này Tầm Phong Long đổi thành Hồng Ngự, tên một quận thuộc tình An Giang.

Related Articles

Add Comment